Op 4 en 5 mei kwamen veel mensen naar de bijeenkomsten van Open Joodse Huizen. In Amsterdam, Borne, Elburg, Den Haag, Groningen en Tilburg stonden de deuren van meer dan 50 huizen open voor in totaal ongeveer 150 bijeenkomsten. Er werden in totaal ongeveer 4500 bezoekers ontvangen.

Het Joods Cultureel Kwartier bedankt alle 200+ vrijwilligers die meewerkten aan dit evenement!

Op deze pagina vindt u een aantal videoreportages van afgelopen weekend.

Open Joodse Huizen in Den Haag  - Omroep West:

Open Joodse Huizen in Groningen - RTV Noord:

Open Joodse Huizen in Elburg - TV Gelderland:

Open Joodse Huizen in Tilburg - Omroep Brabant:

Open Joodse Huizen in Borne - RTV Oost:

De educatieve film Enkele reis. Zestien maanden deportatie uit de Hollandsche Schouwburg beschrijft de periode van 20 juli 1942 tot 19 november 1943 toen het gebouw als verzamel- en deportatieplaats voor joden functioneerde.

Naast foto's, dagboeken en documenten en filmbeelden is dit de eerste productie waarbij nadrukkelijk ook ooggetuigen aan het woord zijn. De recent ontsloten 2000 Getuigen Vertellen, onderdeel van het Shoah Visual History Archive, bleek een rijke collectie van herinneringen over juist deze zestien maanden. Deze collectie kwam tot stand met dank aan Steven Spielberg. De beelden worden begeleid door muziek van joodse componisten, waarvan een aantal ook via de Hollandsche Schouwburg werden gedeporteerd.

De film gaat in première op een moment dat heel ons land weer stil staat bij de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. Uit het publieke debat blijkt steeds weer dat herinneringen en herdenken veel emoties losmaken in ons land. Het Joods Cultureel Kwartier draagt bij aan dit debat door herdenken interactief, persoonlijk en daar waar mensen woonden beschikbaar te maken. De Hollandsche Schouwburg zal zich ontwikkelen tot het Nationale Sjoa Museum en Centrum.

De film is vanaf 13 april het hele jaar doorlopend te zien in de Hollandsche Schouwburg.

Bekijk een fragment van de film:

The Hollandsche Schouwburg was officially recognized as a historic building in 1962. A few years later, the residents of the Plantage-Weesper neighbourhood decided to organize an annual event there for National Remembrance Day, 4 May. The ceremony in the Hollandsche Schouwburg on 4 May is mainly intended for and organized by people who live nearby. For instance, the victims of Nazi terror will be commemorated by a guest speaker and by students at what is now the IVKO School, who will read poems. The school was located at Plantage Middenlaan 27 until 2011 and was once a teacher training school through which many Jewish children escaped the German-run crèche.

In view of the history of this site, the ceremony normally includes several Jewish elements, such as the Yizkor (Jewish memorial prayer) and the Kaddish. At 20.00, two minutes of silence will be observed, after which the ceremony will close with the Dutch national anthem.

Programme for 4 May 2013
Starting time: 19.30

• Music: Eric Vaarzon Morel, flamenco guitarist, plays Sefardim
• Speech by Marja Vuijsje, journalist and author of the book Ons Kamp. Een min of meer Joodse geschiedenis ('Our Camp: A more or less Jewish history')
• Jedinja Michelson, student at the IVKO School, reads her poem aloud
• Music: Eric Vaarzon Morel, flamenco guitarist, plays Fandanguito
• 20.00: Two minutes of silence
• National anthem
• Wreath-laying by representatives of the Jewish Police Network
• Flower-laying by the memorial

Because the ceremony will take place on Shabbat, Yizkor and Kaddish will not be recited this year.

Het Joods Cultureel Kwartier en het Amsterdams 4 en 5 mei Comité organiseren op 4 en 5 mei 2013 het dubbelprogramma Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet. Op 4 mei worden kleinschalige herdenkingen gehouden in Amsterdamse huizen waaruit de joodse bewoners tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd; op 5 mei staan huizen waarin verzet werd georganiseerd centraal.

4 mei Open Joodse Huizen
Op 17 locaties in Amsterdam komt de geschiedenis tot leven. Verschillende sprekers, onder wie overlevenden, vertellen hun verhaal over vervolging, oorlog, verzet én bevrijding. Zo speelt Julius Vischjager piano in het laatste huis waar hij met zijn moeder, die de oorlog niet overleefde, woonde; vertellen Harry en Sieny Cohen over hun werk met de crèchekinderen uit de Hollandsche Schouwburg in de voormalige kweekschool aan de Plantage Middenlaan; en wordt aan de Nieuwe Achtergracht de geschiedenis van het vroeger daar gevestigde joodse bejaarden- en ziekenhuis de Joodse Invalide belicht. Iedereen is welkom om te luisteren, mee te praten en te herdenken.

Niet alleen in Amsterdam
Behalve in Amsterdam wordt Open Joodse Huizen ook georganiseerd in Borne, Elburg, Den Haag, Groningen en Tilburg. Voor alle programma's, zie www.openjoodsehuizen.nl

Deelnemers hangen posters voor het raam
Ook dit jaar roepen we alle bewoners van joodse huizen op de herdenkingsposter in de meidagen voor het raam te hangen. Via de website kan voor ieder adres een herdenkingsposter worden geprint: www.communityjoodsmonument.nl/poster

Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet is een gezamenlijk project van het Joods Historisch Kwartier en het Amsterdams 4 en 5 Mei Comité.

Mobiele app Joodse Huizen
Onze app Joodse Huizen maakt het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap toegankelijk op locatie. In de app worden de gegevens van joodse gezinnen en instellingen getoond op de kaart. Zo kan je zien welke bewoners vanuit de betreffende straat of buurt werden gedeporteerd. De app is beschikbaar voor iPhone- en Android-toestellen. De titel van de app is 'JoodseHuizen' (zonder spatie!). Download de app via Google Play (http://bit.ly/joodsehuizengoogle) of iTunes (http://bit.ly/joodsehuizenapple).

Met de mobiele app Joodse Huizen is het mogelijk geworden om te zien waar joden woonden in de buurt waar je de app opent. De app toont de bewoners van huizen in Amsterdam voordat zij werden gedeporteerd.

De app maakt het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap toegankelijk op locatie. In de app worden de gegevens van joodse gezinnen en instellingen getoond op de kaart. Zo kan de gebruiker zien welke bewoners vanuit de betreffende straat of buurt werden gedeporteerd. Van de gezinsweergave kan worden doorgeklikt naar de individuele herdenkingspagina's voor de afzonderlijke vervolgden. Gebruikers kunnen deze pagina's delen op Facebook, om uitdrukking te geven aan het feit dat ze stilstaan bij de jodenvervolging (sjoa) zoals die in hun straat en buurt heeft plaatsgevonden. De app is gemaakt door Mediamatic, in opdracht van het Joods Historisch Museum.

De app is beschikbaar voor iPhone- en Android-toestellen. De titel van de app is JoodseHuizen (zonder spatie!). Download de app:

Google Play
http://bit.ly/joodsehuizengoogle

iTunes
http://bit.ly/joodsehuizenapple

Een aantal jaren na de inrichting van de Hollandsche Schouwburg als monument in 1962, kozen de omwonenden in de Plantage-Weesperbuurt ervoor om de jaarlijkse nationale dodenherdenking op 4 mei hier te organiseren. De herdenking in de Hollandsche Schouwburg op 4 mei is dan ook met name voor en door bewoners uit de omgeving. Zo dragen leerlingen van de huidige IVKO-school die tot 2011 gevestigd was aan de Plantage Middenlaan 27 (de voormalige kweekschool waarvandaan veel joodse kinderen uit de crèche zijn ontsnapt) gedichten voor en herdenkt een gastspreker de slachtoffers van de naziterreur.

Gezien de geschiedenis van deze plek zijn in de herdenking enkele joodse elementen opgenomen, zoals het Jizkor (joods herdenkingsgebed) en het Kaddiesj. Om 20.00 uur worden twee minuten stilte in acht genomen en vervolgens wordt de herdenking afgesloten met het Wilhelmus.

Programma 4 mei 2013
Aanvang: 19.30 uur

• Muziek: Eric Vaarzon Morel speelt Sefardim, flamencogitarist
• Toespraak door Marja Vuijsje, journalist en schrijfster van het boek Ons Kamp. Een min of meer Joodse geschiedenis.
• Jedinja Michelson, leerlinge van de IVKO-school, leest haar gedicht voor
• Muziek: Fandanguito door Eric Vaarzon Morel, flamencogitarist
• 20.00 uur: Twee minuten stilte
• Wilhelmus
• Kranslegging door vertegenwoordigers van het Joods Politie Netwerk
• Bloemlegging bij het monument

In verband met sjabbat wordt dit jaar geen Jizkor en Kaddiesj gezegd.

> Lees verder over de herdenking in de Hollandsche Schouwburg

Open Joodse Huizen

De herdenking op 4 mei maakt tevens deel uit van het programma Open Joodse Huizen, intieme herdenkingen in Amsterdamse huizen. Kijk hier voor het volledige programma.

Op Jom Hasjoa, de dag van de Sjoa (Hebreeuws voor vernietiging), herdenkt de joodse gemeenschap over de gehele wereld de slachtoffers van de naziterreur. Jom Hasjoa valt op 26 Nisan in de Hebreeuwse kalender. Op deze dag kwamen in 1943 de joden in het getto van Warschau in opstand tegen de nazi's. In Nederland vindt deze, door een groot aantal joodse organisaties georganiseerde, herdenking plaats in de Hollandsche Schouwburg.

De herdenking heeft een joods karakter met onder andere het uitspreken van het Jizkor (gebed van herdenking), het ontsteken van herdenkingslichten en muziek. Tijdens de herdenking wordt het Kaddiesj gezegd, een gebed waarin ondanks alles, mensen hun vertrouwen in God uitspreken. Met het Hatikva (Israëlische volkslied) en het Wilhelmus wordt de plechtigheid afgesloten.

Jom Hasjoa herdenking 2013 7 april om 19.00 uur
Tijdens de Jom Hasjoa herdenking op 7 april 2013 wordt het woord gevoerd door o.a. mr. Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam, en de heer Chaim Divon, Ambassadeur van Israël in Nederland. Daarnaast zal de heer Philip Soesan spreken namens de oudere generatie en Chantal Suissa namens de jongere generatie. Muziek wordt verzorgd door koor Renanim o.l.v. Marcela Obermeister.

Op 9 april vindt de volgende bijeenkomst in het kader van het Herinneringsjaar 2013 plaats. Thema van deze avond is: hoe vormt de Sjoa het leven van de jongere generaties? Door de Sjoa is een flinke breuk ontstaan in de familiegeschiedenis. Hoe gaan jongeren hiermee om? Wat willen zij bewaren als hun eigen familieverhaal?

De Stichting Sobibor organiseert deze avond in samenwerking met Denise Citroen die een korte introductie geeft op het onderwerp. Daarna vindt onder leiding van Ad van Liempt, publicist en tv-programmamaker, een forum- en zaaldiscussie plaats over hoe je als derde en vierde generatie vorm kunt geven aan je eigen levensgeschiedenis. Kleinkinderen van overlevenden werken mee aan deze avond. Brengt u deze avond onder de aandacht van uw kleindochter, kleinzoon of andere jongeren die u kent?

M.m.v.: Rosanne Hertzberger, David Kwa, Tomer Pawlicki en Natascha van Weezel.

Wanneer: Dinsdag 9 april 20:00 - 21.45 uur (zaal open 19:30 uur)
Locatie: Joods Historisch Museum
Toegang: Gratis
Aanmelden: aanmelden@stichtingsobibor.nl (reserveren wordt aanbevolen)

Boek 'Eén verhaal uit duizenden'
Wat betekent de erfenis van de Sjoa voor de kleinkinderen? Hoe gaan zij om met de vaak lang verzwegen familieverhalen? Voor het boek Eén verhaal uit duizenden (2009) werden negen jongeren gevraagd naar hun kijk op herdenken en hoe ze omgaan met deze erfenis. Het boek is te bestellen voor €9,90 incl. verzendkosten via Denise Citroen.

De educatieve film Enkele reis. Zestien maanden deportatie uit de Hollandsche Schouwburg beschrijft  de periode van 20 juli 1942 tot 19 november 1943 toen het gebouw als verzamel- en deportatieplaats voor joden functioneerde.

Naast foto's, dagboeken en documenten en filmbeelden is dit de eerste productie waarbij nadrukkelijk ook ooggetuigen aan het woord zijn. De recent ontsloten 2000 Getuigen Vertellen, onderdeel van het Shoah Visual History Archive, bleek een rijke collectie van herinneringen over juist deze zestien maanden. Deze collectie kwam tot stand met dank aan Steven Spielberg.  De beelden worden begeleid door muziek van joodse componisten, waarvan een aantal ook via de Hollandsche Schouwburg werden gedeporteerd.

De film gaat in première op een moment dat heel ons land weer stil staat bij de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. Uit het publieke debat blijkt steeds weer dat herinneringen en herdenken veel emoties losmaken in ons land. Het Joods Cultureel Kwartier draagt bij aan dit debat door herdenken interactief, persoonlijk en daar waar mensen woonden beschikbaar te maken. De Hollandsche Schouwburg zal zich ontwikkelen tot het Nationale Sjoa Museum en Centrum. 

De film is vanaf 13 april het hele jaar doorlopend te zien in de Hollandsche Schouwburg.

Bekijk een fragment van de film:

Naar aanleiding van de aangekondigde troonswisseling op 30 april a.s. eert het Joods Cultureel Kwartier Koningin Beatrix en het toekomstig koninklijk paar Willem-Alexander en Máxima met een presentatie in het Joods Historisch Museum, in de Portugese Synagoge en in de Hollandsche Schouwburg.

In de wisselvitrine van het Joods Historisch Museum worden verschillende voorwerpen, foto's en documenten getoond die de band tussen Koningin Beatrix en de Prins van Oranje en het museum laten zien. Er zijn ondermeer foto's van de opening van het Joods Historisch Museum in het huidige synagogencomplex in 1987 door Koningin Beatrix en van haar bezoek aan de gerestaureerde Portugese Synagoge in 2011. Ook toont het museum een bijzondere zilveren chanoekalamp uit 1751, die het museum op 23 oktober jl. in langdurige bruikleen mocht ontvangen van de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau. Dit was naar aanleiding van het bezoek van de Prins van Oranje aan de Portugese Synagoge, het Joods Historisch Museum en het JHM Kindermuseum in 2012.

In de wisselvitrine van de Portugese Synagoge zal het historische en tot nu toe zelden getoonde Oranjekleed te zien zijn. Deze wordt aangevuld met enkele bijzondere documenten en objecten die de relatie tussen de Portugees-Israëlietische Gemeenschap en het Koninklijk Huis illustreren.

In de Hollandsche Schouwburg tenslotte is tot en met 5 mei 2013 een vitrine ingericht waarin ondermeer wordt stilgestaan bij het bezoek van Kroonprins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta aan de Hollandsche Schouwburg in 2001 en de toespraak van Koningin Beatrix in 1995 in de Knesset.

Deze kleine presentaties zijn een voorproefje van de tentoonstelling over de relatie tussen het Huis van Oranje en de joodse gemeenschap in Nederland waar het Joods Historisch Museum op dit moment aan werkt en die vooralsnog gepland staat in 2015.

Het Joods Cultureel Kwartier is gesloten op dinsdag 30 april.