Joodsche Schouwburg

Advertentie van het Joodsch Symphonie Orkest uit het Joodsche Weekblad, 7 november 1941.Op 15 september 1941 vaardigde de Duitse bezetter de volgende verordening uit:

Artikel 1. Het is joden verboden deel te nemen aan openbare bijeenkomsten en gebruik te maken van openbare inrichtingen voor zover zij bestemd zijn om de bevolking ontspanning, tijdverdrijf en voorlichting te bieden.

Joden mochten niet meer naar restaurants, parken, cafés en schouwburgen. Ook mochten joden niet meer optreden in openbare gelegenheden. Een maand later veranderden de nazi's de naam van de Hollandsche Schouwburg in Joodsche Schouwburg. Joodse artiesten die niet meer voor niet-joods publiek mochten optreden gaven nu voorstellingen en concerten voor een uitsluitend joods publiek in onder andere de Joodsche Schouwburg.

Scenefoto van de finale van de voorstelling 'Hand in Hand' door de Nelson revue, 1941 (collectie Silvia Grohs).De ontslagen joodse musici van de belangrijkste Nederlandse orkesten organiseerden zich in Joodse orkesten. Zo bestond het Joods Symphonieorkest uit 75 topmusici. Bij het openingsconcert van dit orkest op 16 november 1941 in de Joodsche Schouwburg werd een Mendelsohn-programma uitgevoerd. De joodse orkesten speelden veel muziek van joodse componisten. Ook speelden in de Joodsche Schouwburg het Joods Kamerorkest, het Joods Amusementsorkest en toneel,- en kleinkunstgezelschappen. De Nelson-revue onder leiding van Rudolf Nelson met de steractrice Henriëtte Davids en andere artiesten zoals Silvia Grohs en Kurt Lilien schitterden in de stukken Reislectuur, Hand-in-Hand en Iets anders .

Het Joodsche Weekblad, de enige joodse publicatie die was toegestaan door de autoriteiten en onder verantwoordelijkheid van de Joodse Raad werd uitgegeven, schreef over een enorme belangstelling van concerten en voorstellingen in de Joodsche Schouwburg: 'De zaal is veelal tot de laatste stoel uitverkocht'.

Huwelijkspartij voor de Hollandsche Schouwburg (foto A.Stein, collectie JHM).Naast theater fungeerde de Joodsche Schouwburg ook korte tijd als trouwlocatie. Joden mochten hun burgerlijk huwelijk namelijk niet langer in het stadhuis sluiten. Zo vond bijvoorbeeld in de Hollandsche Schouwburg het huwelijk van Jonas Romijn en Deborah Lange plaats in juli 1942. Het bruidspaar werkte toen in het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis en heeft de oorlog overleefd. Op de achtergrond van de hiernaast afgebeelde foto is de gevel van de Hollandsche Schouwburg zichtbaar met een aankondiging van het blijspel Wiegelied van Ladislaus Fodor.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl